Theo y học cổ truyền, mùa đông hàn lạnh dễ tổn thương dương khí và làm giảm sức đề kháng. Phòng bệnh hiệu quả cần cân bằng âm dương, bảo vệ phổi, thận, điều chỉnh sinh hoạt, dinh dưỡng hợp lý và xoa day huyệt đạo phù hợp.
- Viêm họng mãn tính: Hiểu rõ và điều trị bằng Đông y
- Hướng dẫn bấm huyệt Phong Thị để giảm đau nhức xương khớp
Những nguyên tắc dưỡng sinh dưới đây giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với khí hậu lạnh giá và hạn chế nguy cơ bệnh lý mùa đông.
Cân bằng âm dương và bảo vệ dương khí nền tảng phòng bệnh mùa lạnh
Dưới góc nhìn chuyên môn của y sĩ tại Cao đẳng Y Sài Gòn, mùa đông là thời điểm dương khí suy giảm mạnh nhất nên việc giữ ấm và điều hòa sinh hoạt cần được đặt lên hàng đầu để phòng bệnh từ gốc.
Khí hậu lạnh làm hao tổn dương khí và khiến khí huyết vận hành kém linh hoạt. Vì vậy, cần ăn mặc đủ ấm, đặc biệt giữ ấm vùng đầu và lòng bàn chân do đây là nơi dễ thất thoát nhiệt. Hạn chế vận động quá sức gây ra mồ hôi nhiều để tránh tổn hao dương khí và suy giảm miễn dịch.
Song song đó, nuôi dưỡng phổi và thận giữ vai trò then chốt. Phổi vốn nhạy cảm với khô lạnh nên cần giữ ấm, tăng độ ẩm không khí và bổ sung thực phẩm hỗ trợ hô hấp. Thận chủ phong tàng, dễ bị hàn tà xâm nhập vào sáng sớm và chiều tối, do đó nên ngủ sớm, uống nước ấm khi thức dậy và vận động vừa phải để bảo toàn thận khí.
Khi dương khí được duy trì ổn định và âm dương cân bằng hài hòa, cơ thể sẽ tăng khả năng chống lại cúm mùa, viêm phế quản, rối loạn tim mạch và nhiều bệnh lý thường gặp trong thời tiết lạnh.
Ôn bổ, bình bổ và lương bổ phù hợp từng thể trạng cơ thể
Theo phân tích của y sĩ đào tạo từ Cao đẳng Y học cổ truyền, nguyên tắc bổ dưỡng mùa đông không áp dụng đồng loạt mà cần lựa chọn phương pháp phù hợp với từng thể trạng để đạt hiệu quả tối ưu và an toàn.
Ôn bổ thích hợp với người suy nhược, tay chân lạnh, cơ thể hư hàn. Có thể sử dụng long nhãn, nhục quế, đỗ trọng, kỷ tử, sinh khương hoặc lá lốt, phối hợp cùng thịt bò, thịt gà, thịt dê, lá hẹ và hành tươi trong các món hầm giúp tăng cường dương khí và làm ấm cơ thể.
Bình bổ phù hợp với đa số đối tượng, có thể dùng lâu dài như sơn dược, ngân nhĩ, mộc nhĩ, đỗ đen, táo đen, vừng đen hoặc bố chính sâm nhằm đồng thời bổ phổi và bổ thận. Với người có biểu hiện táo nhiệt, nên lựa chọn lương bổ bằng ý dĩ, bạch linh, thiên hoa phấn, sa sâm kết hợp củ cải trắng, bí xanh, cải thảo để sinh tân và thanh nhiệt.
Lựa chọn đúng phương pháp bổ dưỡng không chỉ cải thiện thể trạng mà còn giúp cơ thể thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu mùa đông.
Xoa day huyệt đạo dưỡng khí tăng cường miễn dịch mùa đông
Bên cạnh dinh dưỡng và sinh hoạt, việc xoa day huyệt đạo đúng cách là phương pháp hỗ trợ dưỡng sinh quan trọng được giảng dạy tại Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh nhằm tăng cường khí huyết và bảo vệ thận khí.
Huyệt quan nguyên nằm dưới rốn ba thốn, có tác dụng bổ thận, tráng dương và nâng cao miễn dịch. Có thể làm ấm tay rồi xoa day theo chiều kim đồng hồ từ hai đến ba phút mỗi lần, ngày ba đến bốn lần hoặc hơ nóng bằng khăn ấm để tăng hiệu quả giữ ấm và phòng ngừa đau xương khớp.
Huyệt hợp cốc ở giữa ngón cái và ngón trỏ giúp điều hòa khí huyết, ổn định tinh thần và phòng các bệnh đầu mặt, vai gáy, cảm cúm do lạnh. Huyệt dũng tuyền ở lòng bàn chân có vai trò bảo vệ thận khí, an thần và hỗ trợ ổn định huyết áp, có thể day, vỗ nhẹ hoặc ngâm chân thảo dược để kích thích lưu thông khí huyết.
Duy trì xoa day huyệt đạo đều đặn kết hợp chế độ bổ dưỡng hợp lý sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với mùa đông và giảm thiểu nguy cơ bệnh lý.
Thí sinh quan tâm lĩnh vực dưỡng sinh, y học cổ truyền và chăm sóc sức khỏe cộng đồng nên lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn để được đào tạo bài bản, chuyên sâu về chuyên môn ngành, từ nền tảng lý luận đến thực hành ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe mùa lạnh.
